Toen enkele jaren geleden in een project van de Euregio
Rijn-Maas-Noord de glasschilderkunst tussen de Maas en de Rijn
onderzocht en geïnventariseerd werd, hebben de Provincie Limburg en
de Forschungsstelle Glasmahlerei samen een grote inspanning
verricht om de glasschilderkunst in Limburg compleet in beeld te
brengen en te documenteren met een aanvullende inventarisatie voor
Zuid-Limburg. In de inventarisatie vindt men vooral informatie over
waar de glas-in-loodwerken te bezichtigen zijn en wie de
ontwerper/maker is. Alle geïnventariseerde ramen zijn
gefotografeerd en opgemeten. Niet alleen glasvoorstellingen van
kerken zijn gedocumenteerd, maar ook van niet-kerkelijke gebouwen,
zoals scholen, gemeentehuizen en ziekenhuizen.
Gedeputeerde Odile Wolfs: “Het is zeker niet de bedoeling om deze
unieke inventarisatie in de kast te stoppen en de deur te sluiten.
Ik zie de oplevering van dit Lexicon juist als de start van een
nieuwe fase. Met de Monumenten Wacht Limburg zijn we in gesprek om
de gegevens te gaan beheren binnen hun erfgoed databank. Een
volgende stap is om de topstukken van Limburg te benoemen en deze
toeristisch te gaan ontsluiten. Daarnaast gaat de Provincie met
gemeenten in overleg hoe we dit stukje uniek erfgoed in de toekomst
kunnen behouden. Denk daarbij aan het beschermen van de
glas-in-loodramen bij de afgifte van sloopvergunningen. De ramen
die nog geen herbestemming hebben gevonden, kunnen dan via een
website met databank onder de aandacht worden gebracht van
architecten en bouwontwikkelaars.”
Limburg vertegenwoordigt veel kwalitatieve glasschilderkunst.
Hierdoor is deze kunstvorm als zodanig uniek in Europa en van
wezenlijk belang voor het Limburgs Cultuurhistorisch Erfgoed.
Glasschilderkunst was in de twintigste eeuw een kunstvorm die dicht
bij de mensen stond. Vandaar ook de term ‘Democratische kunst’.
Veel burgers hebben in het begin van de vorige eeuw een opdracht
bij een plaatselijke kunstenaar geplaatst met als doel in het
kunstwerk een symboliek uit de geschiedenis of streek te
verbeelden. Dat heeft tot gevolg gehad dat er zich in het gebied in
het begin van de twintigste eeuw veel glasschilderkunstenaars
gevestigd hebben die hun producten over de hele wereld leverden.
In Limburg hebben ruim 200 glasschilders gewerkt, grotendeels uit
Limburg zelf, maar ook uit de rest van Nederland en onze
buurlanden. De Stadsacademie voor Toegepaste Kunsten en de Jan van
Eyckacademie in Maastricht hebben een groot aantal glaskunstenaars
getraind en geïnspireerd. Beide academies hebben grote invloed
gehad op de ontwikkeling van glas in lood in Nederland. Bekende
namen zijn: Joep Nicholas, Daan Wildschut, Charles Eyck, Huub
Levigne, Hans Truijen en Jacques Verheijen.
De complete inventarisatie van de glasschilderkunst in Limburg is
te raadplegen op www.glasmalerei-ev.de De
complete euregionale inventarisatie is te vinden op www.glasmalerei-ev.de.